Longkanker algemeen
Het kleincellige longkanker
Wat is kleincellige longkanker?
Longkanker kan kleincellig of niet-kleincellig zijn. Ongeveer
20% van de gevallen van longkanker is kleincellig. Deze vorm van kanker
kenmerkt zich door hele kleine, kwetsbare cellen die zich bijzonder
snel delen. Hierdoor kunnen zij zich razendsnel door het lichaam
verspreiden. Vaak is kleincellige longkanker dan ook al uitgezaaid
op het moment dat klachten ontstaan. De behandeling van kleincellig
longkanker is volkomen anders dan bij niet kleincellige longkanker.
In de meeste gevallen zal er niet operatief worden ingegrepen, maar
wordt er behandeld door middel van radiotherapie (bestraling) en
chemotherapie.
De symptomen
De klachten of symptomen van longkanker worden niet alleen veroorzaakt
door de tumor zelf, ook de eventuele uitzaaiingen door het lichaam
en hun invloed op de werking van andere organen, kunnen klachten
veroorzaken.
Klachten die als direct gevolg van de tumor ontstaan, zijn bijvoorbeeld:
hoesten, opgeven van bloed bij het slijm, kortademigheid met soms
een piepende ademhaling en herhaaldelijk optredende ontstekingen
van de luchtwegen.
Ook als gevolg van de uitzaaiingen kunnen diverse klachten of symptomen
optreden. Door vergrote lymfklieren kan een dichtdrukken van
de holle bovenste lichaamsader optreden (vena cava superior syndroom)
gekenmerkt door uitgezette aderen in de hals, opgezet gelaat en
armen en klachten van hoofdpijn en pijn en stuwing in het hoofd
bij het voorover bukken. Heesheid kan een gevolg zijn van het kapot
gaan van de zenuw die naar de stemband gaat door druk van vergrote
lymfeklieren of door de tumor zelf. Pijn in de borstkas kan optreden
door ingroei in de borstwand. Slikklachten kunnen ontstaan door
vergrote lymfeklieren die de slokdarm dicht drukken.
Omdat deze tumor zich snel uitzaait door het lichaam, kunnen ook
klachten elders in het lichaam optreden. Botpijnen zowel in de rug
als in de armen of benen berusten op uitzaaiingen in het bot. Hoofdpijn
kan berusten op uitzaaiingen in de hersenen. Uitzaaiing in de lever
kan pijn geven maar ook verantwoordelijk zijn voor geelzucht.
De tumorcellen kunnen ook een soort stoffen afscheiden, of endocriene
klieren (klieren die bepaalde stoffen aanmaken of afgeven) beïnvloeden. Hierdoor
kan bijvoorbeeld een laag natrium gehalte in het bloed ontstaan
en het kalkgehalte in het bloed kan
worden verhoogd. Ook kunnen er symptomen optreden die passen bij
vervrouwelijking van de man zoals borstontwikkeling en verlies van
het mannelijk beharingpatroon.
Onderzoek naar longkanker
Als er een vermoeden bestaat dat iemand mogelijk longkanker
heeft, moeten er heel wat onderzoeken plaatsvinden. Met deze onderzoeken
wil men erachter komen of er inderdaad sprake van een tumor is,
hoe groot deze tumor is en welke behandelingen in aanmerking komen.
De arts begint met het afnemen van een anamnese (het stellen van
gerichte vragen) om te achterhalen of de symptomen inderdaad in
de richting van een kwaadaardige aandoening van de longen wijzen.
Ook moet er worden vastgesteld of er nog andere gezondheidsproblemen
zijn, met name van het hart en de longen. Er volgt een lichamelijk
onderzoek waarbij er op gelet wordt of er vergrote klieren gevoeld
kunnen worden, of er een vergrote lever is en of er andere tekenen
zijn die kunnen wijzen op uitzaaiingen. Een longfoto wordt gemaakt
om te kijken of er afwijkingen zijn, zoals een tumor en vergrote
klieren, en vocht tussen de longvliezen.
Met behulp van een CT-scan wordt de plaats en de relatie tot de
omliggende weefsels van de tumor duidelijker evenals het wel of
niet aanwezig zijn van vergrote lymfeklieren. Gelijktijdig worden
opnamen gemaakt van de lever en de bijnieren. De bronchoscopie (kijken
in de luchtweg met een buigbare slang) maakt het mogelijk materiaal
te krijgen voor pathologisch onderzoek.
Na de diagnose
Blijkt er inderdaad sprake te zijn van een kleincellige longkanker
dan moet er meer onderzoek volgen. Bij het kleincellige longkanker
gaat men er vanuit, gezien de snelle groei en de neiging om zich
uit te zaaien door het lichaam, dat er sprake is van een uitgebreide
ziekte (extensive disease) tot het tegendeel bewezen is. Gebruikelijk
is om naast de CT-scan van de borstkas en bovenbuik een onderzoek
naar de toestand van het skelet te doen door middel van een skeletscan
(een onderzoek met behulp van een radioactieve stof) en onderzoek
te doen of er uitzaaiingen zijn in het centraal zenuwstelsel doormiddel
van een CT-scan van de hersenen. Door middel van laboratorium onderzoek
worden eventuele uitzaaiingen opgespoord en wordt nagegaan of er
afwijkingen zijn wat betreft het zout (natrium) gehalte en kalk
(calcium) gehalte. Belangrijk is ook de meting het aantal witte
bloedlichaampjes (leukocyten) en bloedplaatjes (thrombocyten) vanwege
de mogelijke behandeling met cytostatica.
Welke rol de PET-scan speelt in de diagnostiek van het kleincellig
longkanker is op dit moment nog onduidelijk.
De behandeling
Het voorgaande onderzoek is bedoeld om vast te stellen of er sprake
is van beperkte (limited disease) of uitgebreide ziekte (extensive
disease).
Wanneer er sprake is van zeer kleine tumor zonder tekenen van uitzaaiing
volgt chirurgische behandeling waarbij de tumor met omringend weefsel
wordt verwijderd, gevolgd door behandeling met chemotherapie. Dit
laatste gebeurt om eventuele zeer kleine uitzaaiingen, die met de
onderzoeken niet zijn te vinden, uit te roeien. Vaak wordt de diagnose
kleincellige longkanker pas na de operatie gesteld.
Is chirurgische verwijdering van de tumor niet mogelijk, omdat er
te veel uitzaaiingen zijn, is volgt behandeling met chemotherapie.
Meestal gaat het hierbij om 6 kuren van een combinatie van verschillende
celdodende geneesmiddelen. Als de ziekte beperkt is tot de borstkas
en er een goede reactie op de chemotherapie is, dan volgt radiotherapie
(bestraling) op de tumor en klieren in de borstkas en op het hoofd.
Dit laatste is nodig, omdat geneesmiddelen niet goed doordringen
in de hersenen en eventueel aanwezige microscopisch kleine uitzaaiingen
daar niet worden uitgeroeid. (zie verder: Chemotherapie).
Overlevingskansen
Bij inschatten van overlevingskansen wordt altijd uitgegaan
van gemiddelden. Dat zegt dus weinig over hoe het u zal vergaan. Als
u graag overlevingscijfers van klein-cellige
longkanker wilt zien, klik dan
hier.
Uitgebreidere informatie zie:
- folder KWF Kankerbestrijding Longkanker (http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=14830)
- folder KWF Kankerbestrijding Chemotherapie http://www.kwfkankerbestrijding.nl/index.jsp?objectid=14816)
Internet:
- www.oncoline.nl
- www.diagnose-kanker.nl
- www.kankerbestrijding.nl |
