Nieuws - persbericht
Na opening Amstelveen: Kunstexpositie reist door het land
LONGstories vragen begrip voor longkanker
 In de Grote Zaal van het Jan van der Togt museum voor moderne kunst in Amstelveen vond op 31 oktober de opening plaats van de tentoonstelling LONGstories. Een bijzonder project waarvoor bekende beeldende kunstenaars zich verdiepten in de levensverhalen van mensen met longkanker. Het resultaat is een serie unieke kunstwerken en de individuele verhalen van patiënten en hun naasten waarop zij geïnspireerd zijn. LONGstories is een initiatief van het Longkanker Informatiecentrum in het kader van de maand november die wereldwijd wordt gemarkeerd als ‘Lung Cancer Awareness Month’, om longkanker onder de aandacht te brengen. LONGstories is een indringende roep om meer begrip en betere behandelmogelijkheden.
 De expositie van meer dan elf kunstwerken, een filmpje en een ‘loop’ van een groot aantal zich herhalende beelden in een digitale fotolijst, kwam perfect tot zijn recht in de zaal van het museum. De tentoonstelling bevat fotografische werken en olieverfschilderijen. Bij ‘White Balloon’ bereikt Diana Blok een bijzonder effect met stil en bewegend beeld: de foto waarbij Sjoukje van Duin een grote witte ballon als een symbool voor haar gezicht houdt en daarvoor op een klein schermpje slow-motion beelden van haar met de witte ballon en in een flits een rode. Uwe Kempen neemt een bijzondere plaats in de expositie in met een opvallend grootschalig fotografisch werk ‘Trimalchio’s Salvation’. “Mijn eerste en laatste werk in kleur”, aldus de Berlijnse fotograaf, vooral bekend om zijn naaktfoto’s en daarnaast architectuur en sportfoto’s. Uwe Kempen heeft longkanker en schreef voor Longstories ook zijn eigen verhaal.
Bewustwording
Er waren zo’n 80 mensen aanwezig voor de opening en ‘preview’: alle mensen die een verhaal hebben bijgedragen, de vijf kunstenaars Diana Blok, Koos Breukel, Margi Geerlinks, Colien Langerwerf en Uwe Kempen en een schare genodigden waaronder actrice Josien van Dalsum, die ook longkankerpatiënt is en zich inzet voor de bewustwording rondom kanker. Prof. Dr. P.E. Postmus, longarts en hoogleraar (VU Ziekenhuis Amsterdam) en bestuurslid van het Longkanker Informatiecentrum, onderstreepte in zijn welkomstwoord het belang van een initiatief als LONGstories en memoreerde Thea Bekker, een van de deelnemende patiënten die helaas een week eerder op 80 jarige leeftijd is overleden. Verder bedankte Postmus het farmaceutisch bedrijf Roche dat als sponsor het project Longstories mogelijk heeft gemaakt.
De opening van de expositie, en tegelijk de start van het bewustwordingsproject dat in de komende jaren zal worden voortgezet, gebeurde met een interview-sessie onder leiding van Hanneke Groenteman.  Bij haar aan tafel zaten longkankerpatiënten Judith Beulink en Crista Plomp, Heleen de Graaf wiens moeder longkanker heeft, kunstenaars Margi Geerlinks en Koos Breukel en de voorzitter van het Longkanker Informatiecentrum, Ernst Lammers, longarts in ’t Spittaal ziekenhuis in Zutphen. Hanneke Groenteman wist op vaardige wijze de ervaringsverhalen van de patiënten en wat zij willen uitdragen aan anderen, de boodschap van LONGstories, de samenwerking met de kunstenaars en de totstandkoming van de kunstwerken tot een indringend en inspirerend rondetafel-gesprek samen te brengen. Het maakte veel indruk ook door de wijsheid, de hoop en de opmerkelijke kracht waarmee kankerpatiënten zich vaak blijken staande te houden. Duidelijk werd hoe groot de impact is van longkanker op het leven van degenen die ermee geconfronteerd worden. En ook dat de ernst ervan te weinig bekend is.
“Je hebt het recht de best mogelijke behandeling op te eisen!”
Voorzitter Ernst Lammers: “Elk jaar wordt in Nederland bij zo’n 9.000 mensen longkanker geconstateerd. Bijna evenveel mensen overlijden jaarlijks aan deze ziekte. Longkanker is de dodelijkste kankersoort ter wereld. Jaarlijks sterven meer mensen aan longkanker dan aan borst-, darm- en prostaatkanker bij elkaar. Dat zijn confronterende cijfers, maar wat zijn de gevolgen van deze diagnose voor patiënten en hun naasten? Daarover vertelt LONGstories. En daarmee hopen we meer begrip voor de ziekte verkrijgen, betere behandelmogelijkheden en de patiënten een steun in de rug te bieden.” Koos Breukel, befaamd om zijn haarscherpe zwartwit portretten, wilde zijn naam verbinden aan Longstories en eraan bijdragen omdat hij het belang van meer bewustwording rondom longkanker nadrukkelijk onderschrijft. Hij fotografeerde Judith Beulink en marathonatleet Richard Bottram. Judith Beulink drukt longkankerpatiënten op het hart niet achterover te leunen en af te wachten wat de dokter zegt maar voor zichzelf op te komen: “Ga uitzoeken wat er allemaal is dat je zou kunnen helpen. Je hebt het recht de best mogelijke behandeling op te eisen!”
 
Links: Judith Beulink. Rechts: Richard Bottram en Josine van Dalsum
Margi Geerlinks, internationaal bekend om haar serie werken getiteld ‘Crafting Humanity’, zei dat het bijdragen aan het project, het samenwerken met de patiënten haar heeft geraakt en enorm geïnspireerd. “Het thema ‘tijd’ is iets waar we allemaal mee bezig zijn maar vooral als je longkanker hebt. Ik ben blij dat ik iets tastbaars als het kunstwerk kan maken dat van grote waarde is voor de dierbaren van de patiënten. Ik heb Crista met haar dochtertje van 13 gefotografeerd op een manier zoals alleen een moeder en een dochter elkaar kunnen omhelzen. Zo goed voor dat meisje dat ze hier altijd naar kan kijken. Longstories gaat ook voor mij verder want ik blijf me bij deze mensen betrokken voelen en wil meer doen en verder fotograferen.”
Heleen de Graaf vertelde hoe de ziekte van haar moeder haar bewust had gemaakt van wat voor haar belangrijk is in het leven. “Ik heb mijn drukke en verantwoordelijke baan opgezegd en verdeel nu mijn tijd over verschillende dingen. Werk maar ook veel reizen. Verder ben ik dankbaar dat de ziekte van mijn moeder ons als gezin nog dichter bij elkaar heeft gebracht. Naast alle verdriet en wanhoop is er ook goeds uit voortgekomen. Bijzonder dat ik dat kan zeggen.”
 
Links: Crista Plomp. Rechts: Familie De Graaf met Heleen
“Wat is de grootste fout die je kunt maken als je denkt over longkanker?” Ernst Lammers antwoordde op deze vraag van Hanneke Groenteman: “Denken ‘dan had je maar niet moeten roken’. Een grote denkfout. We nemen allemaal wel eens een verkeerde beslissing. Niemand verdient longkanker en patiënten hebben recht op alle mogelijke hulp. Bovendien hebben sommige patiënten nooit van hun leven gerookt en zijn velen al lang gestopt.”
Platform
LONGstories heeft een eigen website www.longstories.nl met meer informatie over de betrokken kunstenaars en de levensgeschiedenissen waarin zij zich hebben verdiept. Daarnaast wil de site ook ontmoetingsplek zijn, een platform voor longkankerpatiënten en hun naasten, om ‘gehoord’ en gezien te worden in een periode waarin alle steun en erkenning welkom zijn.
Reizende expositie
Gedurende de maand november maar ook op andere data in het (komende) jaar is de LONGstories expositie te zien op verschillende plaatsen in Nederland. Waar dat zal zijn, is te vinden op de website. In november was LONGstories in het Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en in het Universitair Longcentrum Dekkerswald in Groesbeek bij Nijmegen. In de komende periode wordt LONGstories uitgebreid met meer kunstwerken, verhalen en nieuwe activiteiten, gericht op november 2008.
Ria Sulman
Diana Blok
Bij fotograaf en videomaker Diana Blok staat het lichaam centraal. Zij zoekt naar een beeld van menselijkheid dat de aandacht vraagt zowel voor de binnen- als voor de buitenkant. In haar werk voor Longstories staat de ballon symbool voor lucht en lucht voor het leven en de dood. Lucht als de oerstof die creëert en vernietigt.
Koos Breukel
Koos Breukel werd bekend met zijn grote zwartwit portretten waarbij het lijden van zijn modellen met compassie wordt onthuld en tot een metafoor van het mens zijn wordt. Elk van zijn modellen heeft een verhaal dat hij tegelijkertijd afbeeldt en transcendeert. Het dramatische licht snijdt het gezicht van zijn modellen uit de donkere wand van de studio.
Colien Langerwerf,
Met haar schilderijen en installaties creëert Colien Langerwerf moderne iconen en seculiere altaarsrond hedendaagse gebeurtenissen en het leven van de gewone mens. Haar werken vormen bruggen tussen hoge kunst en populaire cultuur. De gezichten van Langewerf’s modellen worden omringd door aureolen waardoor zij ogen als heldinnen die ons recht aankijken. Voor ‘Longstories’ portretteerde zij twee vrouwen die op hun eigen manier symbool staan voor het leven zelf.
Margi Geerlinks
De Rotterdamse kunstenares Margi Geerlinks werd in 2001 internationaal bekend met haar levensgrote digitaal bewerkte serie foto’s Crafting Humanity, over de manier waarop mensen zich verhouden tot hun lichaam en tot elkaar. Voor Longstories volgde zij drie longkankerpatiënten en een dochter wiens moeder longkanker heeft. De werken bespiegelen hoe zaken als tijd en sociale banden veranderen bij het besef van een naderende dood.
Uwe Kempen
De Berlijnse fotograaf Uwe Kempen heeft internationaal naam gemaakt als fotograaf van artistieke naaktfoto’s en heeft een geheel eigen beeldtaal ontwikkeld: fotografische scènes met altijd wat brutale en directe elementen en modellen die zelfverwezenlijking uitbeelden. Voor Longstories maakte hij ‘Trimalchio’s Salvation’: een donkere engel met sneeuwwitte vleugels en twaalf modellen, verbeelden een laatste avondmaal. |
|
